एक गाउँमाञि दुई भाइ बसन्थ्या। ब्या(स्या भयो, घरै बसि गुजरा नहुन्याइ ।दुयै भाइ नान् केइ हड़काथडÞि बनौनाइ ल्या टेहरि तिर गया। देउरानी जेठानि मात्तरै घर रैन्। जेठि मिहनति थिन्, कामको पैइलो नाइ छाडन्थि। कान्सि सिउणसिकारैमाञि दिन काट्ट्याइ, अल्सिकि पधोड़। कुर्डÞिकानिमाइ कान्सि भण्या जोरइकि थि।
कामै बेलाआइ कि कान्सिको मुण्डो चिड़कन्या, जेठानी बिचारिलै कति दिन पेलिरौ, देउरानिका ठानठुस्कान बटि है दिक्कि गै। होस्काहोस्किमाञि घरो काम तसोइ रन पसिग्यो। कसै दिन भुइसा भोकाइ रन्या, कसै दिन फोलाइनो पानीको तोपोइ नहुन्या, हुना हुना कसै दिन त चुलाइनि आगोइ नबल्ल्या,होस्को लै भण्यो रे इसोला मुल्याउ।
हुना हुना देउरानी जेठानीकि कल माचिन पसि गै, पडौसिनका लै कान ठड़ा हुन पसिग्या। सम्जौन्या कोइनाइ, कज्जाइ मल्ला घरै जेडÞिज्या झाड़ोताड़ो गरन्थिन रे कान्सिले एक दिन तै बोलै जन, कि मेरि सासु होइ त भणि सुणया पछा उनले लै कान बुजो हाल्यो, तल्लाघरै काखी भण्या कञ्जाइ खुसुक्क कान्सिलाइ मन्तर सिकाउथिन। तसाइमणि कल बया बया त अलग हुनाइ सुच्च पसि गैन दुयै।
जेठि सुचन्थि ( “मुइ त काम गरि खाइ हाल्लो रे धै यै पधोड़का त निकाइ हाल धेक्द्याथ्यु ।”
कान्सि सुच्च्याइ भै( “घरवलाले पठया खर्चले मेरो पुरो होइजालो, गड़ा भिणा अदियाँ पुदियाँ लाउलो ।”
पल्ला घरा बज्या , मल्लाघरै जेडÞिज्या , तल्लाघरै काखी लै रे मुख्ख्या बाब लै बस्या रे दुयैको अदोआद गरि दियो( “द!बनाइ खा अ(अफनु आब हुल्लिकला नाइ हुनि पडÞि, केइ लिनु दिनु होलो त दुयै भाइ घरिया पछा मिलौन्ना ।” मुख्ख्यानले फैसल्ला गरि दियो।
दुयै देउरानी जेठानी अलग भइन्। बोलचाल बन्द भै, घर बाड़ , गड़ा ओडो पड्यो। अ(अफनु काम गद्द पसिन्। जेठि त कामकि खुइतार थि। अडमपड़म सार सारन्थि। किथ्योब अदाइ भाग त हो। खेतिपाति लाउनिबार लै डल्लासल्ला फोडÞि फाडÞि, पर्सो बोकि निक्करि लाउथि। कान्सि ठूल्ठूला डल्ला जेठिका गड़ाइनि घुराइ दिन्थि। गोयि मिञ्ज्या जेठिको सङतोइ गड़ो सकञ्जा कान्सिको चालैन् सकिथ्यो।
एक दिन छकला काम सकिबरे जेठिलै मल्लाघरा धौल्याइ इजालै घर जान्ज्या धौल्याइ इजाले सोध्यो
एइ! कान्सी, कति गोडेइ ब लि?
है!ए गोयै पैरयौ, कान्सिले जोबाफ फर्कायो
द! तती होइ ब, अइल सम्म?
“मड़ै! तती हो ब भन्छा, नाइ धेक्या कि ब ये बसि लै रयौ”( मुख मटकाइ बरे कान्सिले भण्यो।
“है पुइ, है सक झट्ट, मुञि त घाम लागि ग्यो झानौ रे तै आयै” धौल्याइ इजा हिटिन
धानसान भया, जेठानीका निक्कि खेति भै, तल्ला मल्ला गड़ा भौत्ति फरक भै छ। देउरानीका बिई नाइ फर्क्यो, (“दिक्क भै डःना सुदोइकि मिहनत?”
जेठा मैनाकि दोफरि पल्ला भितर भात पकाई न्यारि बास आइ, छाँचैनि माण हालि झ्वाईइ नेथिकि भुटाइन हालि जेठानिले। देउरानी बिचारिका टिको लौनाइ अच्छेता दानु नाइ। जेठानिले भातसित माऽण घुदकायो सुणिबरे देउरान्यो राल चुयो चुयोइ ।थाइ नाइ सक्यो( “को होइ लि माण घुटकौन्याइ ।”
जेठानी त झिक जोरले सुड़ूक्क सुड़ूक्क गरि बरे भणन्छे( “मुइ हुँ लि डल्ला पटकौन्याइ “बर्ष दिनमाञि देउरानी जेठानिनो जिबडो फर्क्यो।
दिदीलाई खन्द्या लागि मतिको फल पाइ हाल्यो आब जेइ हुन्छ ( “आइ लि तै लै घुटकालि” भणि बोलाइ हाल्यो। ऊ क्याइ आउथि सरमै भार, मनमनै सुचि, चित्त बुजायो ( मुइले अफनि चानि आफुइ फोडी हो कि मुख जान्थि ब।
“एइ! भौव्वा, आइ, आइ क्याइ नाइ आयि ब? आइ छनोइ छ कतिब पकाइ रख्याउ ।”
पिछौडाले मुख छोपिबरे धो धो देलिमाञि धेकिनि “द! तमकि थोको होलो ब ।”
“केइन हुनो रे ले तेरि काट्टि हाल, है तै चौकिमाइ बस ।”
भौव्वा खाइबरे भणाकुणा धोइ चुलो लिबिघसि जानी जेडिज्याले धेकि राइथ्यो। उनले लै मौका पायो “जब लागै तब जाणै ।”
थोल बजया(“काम गर्या ब खान पाइछ। माण घुटकाइछ। खाउ भन्छे बाडीÞ का डल्ला हात्गोऽडी नाइ चल्ला”
कान्सि रूनभुक्क फुटि गै, जेठानि लै रे जेठि सासुका लै खुट्टा पडि माफ माग्यो (माफ गर्या मुइ...ले खुपै माण घुटकया, अइल सम्म जि लै भयो आब तसो नाइ सिकौँ ।
.gif)