ए भायौ,
मुइ एक कुरडी़ भुण्याथ्युँ रे कोइ चुल्झाल त नाइ झन्याहौ ब ? हुना त मुइ झिक्कुइ पडिलेख्यो भाषा विशेषज्ञ नाइ हुँ, तबलै मुइ आफुनी भाषा बचौनामा आफुनी मानसखण्ड इजाकी सान धेक्दौ। एइ डल्लीकि छत्रछाया तमहम सबैलाई मिलौ एइ विन्ती गद्दौ।

कुरडी़ यो हो कि, तम हम अच्याल आफुइले आफुइलाई साहित्यकार भुण्णुपैर्‍याँउ,लेकिन काँइ साहित्य नामको मन्तर जपिबरे आफुनी भाषाको जडो़ उखेल्लु त नाइ पैरया ब, एइ कुरडी़लाई ध्यान क्यानाइ दिना।
मुइ उनलाई साहित्यकार नाइ मान्नु, जो कलमका आड़मा राजनीति गरन्छ। यदि तम हम इसो पैरयाँउ भुण्या यो  भाषाको अपमान मात्तरै  नाइ रे इजुकोलै पागडो़ खुसाउनु हो।
कलम निष्पक्ष हुनपडन्छे, धनको भागबन्डा होइसक्छ तर विद्याको नाइ हुनो।
जब हम आफुना मौलिक ठेट शब्द बचाइबरे निश्वार्थ, निष्पक्ष फौन्टिन नाइ चलौनपैरया भुण्या हमरो बाटो गलत हो रे हमलाइ साहित्यकार भुणिबर उच्क्यौन्या समाजलै गलत हो ।हम भाषाको साधना नाइ रे आफु क्षणिक भाइरल हुन्या बटा दौड्डुपैरयाउँ। हमले आफुनाइ जनम्याको माटो रे इजाकी पछ्याण लौन नाइसक्यो भुण्या हम आफुले आफुइलाई कस्या पच्छेणला।  
 हमलाई सरम औन पडन्छे,
साहित्यकारका नाउँमाइ कलम समाइबरे राजनीति गद्दु पल्याकाका गट्टी आदतले
हम आफुनी भाषा नाइ पछेण्णार्‍या  अच्याल।
सपहै ठुलो दुस्ख त तब हुन्छ जब कि हम आफुनी भाषाइकी पछ्याणलै  नाइ गद्दु सक्दा। हमरा पितर पुर्खानले हमलाई एइ चोखी मानसखण्ड इजाका कोखमा जन्मायो ,इसै कोख तोत्या सिकायो,इसै कोख गुरुमुली लाइबरे ज्वान्युको बाटो धेकायो,इसै कोख भग्गालिङ्ङ सिकायो,भैन सुणायो,भगन्यौला,धुमारी,द्यौडा सिकायो,इसै पटकनमाइ घाम ताप्यो। आज हम ठुला भया रे जुणिमाई बयालो लागन्जा जौँम्सिन पैरयाउँ, हमरो संस्कार संस्कृति, सभ्यता सबैकी पछ्याण गद्दु नाइ सक्कुपैरया। एकको वास्तविक कारण कि हो था छौ रु
अहँ १ नाइ, 
हम इत्तेइ बठै पच्छिर्‍याउँ हम आफुनाइ भाषाका आँखर बोल्लाइ सरम मान्नाउँ, आफुनी भाषामा हम आफुइ इति पछा क्याइ झानुपैरयाउँ यो लै एक सोच्चुपड्डेइ कुरडी़ हो।

जस्याँ नन्दिना मिसिरीका खुजाइलेखा लड्डान उस्याँइ हम भाषाकी लेखा लड्डार्‍याउँ।
मुखले मात्तरै कोइ बैतड्याली भण्णाउँ,कोइ बझाङ्गी भण्णाउँ,कोइ अछामी भण्णाउँ, तर जाँत्ते बोल्लु हो उत्ते बोल्लाइ सरम माण्णाउँ, एइ विषयलाई ढकनाइबठै अध्ययन गर्‍याबरे भौतै गैली कुरडी़ छ मेरा भायौ।

साँच्ची भणु भण्याबरे हमरी डोट्याली भाषा  एइ मानसखण्डका इचला और्‍याको स्नातन सभ्यता रे संस्कृतिको घुइलो  रुख हो। तै भितरका जतिलै उपभाषा छन्, बैतड्याली,बझाङ्ङी,अछामी, दार्चुल्याली,स्वराडी आदीसइन सबै उपभाषा भुणेका डोट्याली भाषा नामक रुखका हाङ्ङा हुन ।
शब्द भुण्याका तै रुखका पात हुन।
जस्याँ पालुरी औनाहै पल्लि हङ्ङानका सबै पात खल्किबरे झड्यापछा रुख नाङ्ङोइ हुन्छ,अनकस्सोइ लागन्छ, तस्याइँ भाषाकालै   शब्दरुपि पात झड्याबरे उपभाषा नाउँका हाङ्ङा खुलखुलना धेकिनान रे रुखका जडा़ कमजोर हुनान। जब हाङ्ङानमा पातुइ नाइ रया त रुखको रुबसता नाइ रनो। शब्दरुपि पात खल्क्याबरे एकठौर सिमोट्टाइ भौत असजी हुन्छ। जाँ ताँ शब्द छर्बट्टिनान। ‘आगन्तु’  और भाषाबठै आयाका शब्दलै एकैमा मिसिनान रे भाषा भाषाजसी नाइ हुनी । तबै हमले आफुनी मतारी भाषा बचाउनु छ भण्या सपहै पल्ली आफुनी इजुले सिकायाका ठेट शब्द बचाउनु जरुरी छ। हमरा सयाना मान्सु भणन्थ्या भाषा संसारकी सिक्दु लेकिन अफुनी भाषा कभै न बिसद्दु, तबै हमले आफुनि भाषाका शब्दरुपी पात हरिया धेक्कु छ भुण्या  साधना नामको मलजल हाल्लु नाइ छाड्डु पड्डो। आँखर भुण्याँको जडो़ हो,हमले जडो़इ काटिदियाबरे रुखको अस्तित्व काँ है रलो रु 
यदि हमले मतारी भाषामा केइलै रचना लेख्दाउँ भुण्या आफुनी मौलिक भाषाको घिचडो़ निमोरीबरे आँखरनकी छर्बट्ट गद्याइ आदत क्यानाइ हटौनपैरया। अच्याल पप,डिस्कोका जमनाले हमरी मौलिक भाषाको अपमान हुन्नाछ , एइ हर्कतले हम ऐल त पक्काइ सामाजिक संञ्जालमाइ भाइरल हौँला लेकिन अफुनी भाषाप्रति दीर्घकालीन असजी होलो भुणिबरे क्यानाइ सुच्चुपैरयारु 

सपहै पल्ली हमले आफुनि भाषाका आँखर नाइ भुल्लुपड्डो। आँखरै नरया शब्द काहैँ रन्ना, शब्द लोप भयाले भाषा काँहै बचली। लेकिन हमले आफुलाई साहित्यकार भुण्णाहै पल्ली,फौन्टिन चलौनाहै पल्लि माटी मतारीप्रति गैलो आस्था हुनु जरुरी हुन्छ। भाषासितको साधना गद्दु जरुरी छ। जैलाई आफुनी मौलिक भाषाको थोडालै चिन्तन नाइथी उइलाई साहित्यकार कस्याँ भुण्लारु अर्खी कुरडी़,भाषा बचौन्याइ जिम्मेवारी एक साहित्यकारको मात्रै नाइ हुनो। समाजका सपै पक्ष सपै वर्ग एइचिजका भागिदार हुन। जस्याँकि हमलाई रोटो पकौनाइ आगोलै चाइन्छ, पानीलै चाइन्छ, निच्छाइ धुलाले काम नाइ चल्लो।एकदुई जना कविनले दुईचार श्लोक कविता लेखन्जाइ,एकजना गजलरमुक्तककारले सेर सुणौन्जाइ, एकदुई जना द्यौडियानले गीत गाइदिन्जाइ हमरी भाषा नाइ बच्चि। आफुनी भाषा बचौनाइ सपहै पल्लि हमलाई हमरी स्नातन सभ्यता रे लोक संस्कृतिप्रति चिन्तन रे एइ चिजकी पछ्याण हुन जरुरी हुन्छ। हम को हुँरु हमरी पछ्याण कि होरु हमरो उत्तरदायित्व कि होरु  हमले हमरी मतारी भाषा बचौनाकी लेखा कि गद्दु पडन्छ रु एइ विषयमाइ तमहमले गैला डिम्याकले ध्यान दिनु जरुरी छ ,नै त भोल हमुइकी असजी हुन्या हो।