मंगलबार, असोज ६ गते २०८३ || Sep 22, 2026
  • यो साता चर्चामा :

रुपालकि जोग्यानि जाँतको इतिहास


शनिबार, माघ २२ २०७८
  • 924
    Shares

  • images
    images
    रुपालकि जोग्यानि जाँतको इतिहास

    जुमली राजाको शासन,नागी मल्ल बोट्या
    पश्चिम डोटिको काम,नागि राजा कोट्या

    अजैमेरु शासन हाकन्या,डोटि भितरको
    तैसैका पश्चिम् रुपाल,गर्खा एकतिरको

    रुपाल कालिका छाल,गाउँ पाण्याको जाँख
    ताइ बसन्या सुनिका बन्धु,गाउका आख काँख

    गाउँ तलि महाकाली ,सुर्नायो मिस्सिन्या
    दोभान समैजी थान,काइ केइ न धेक्किन्या

    ठुलोइ हो त्यो तिर्थपनी,नाउ गैरी बगण
    लालि रे सुनाका ड्यौणा,सुण्णाकी रहण

    गर्गकी तपस थली,कालिको दोभान
    धर्मिलाइ स्नान मिल्ल्या,पापिकी धो पाउनु

    थोकाइ तलि समसन घाट,चार ठुला गर्खाको
    ताइ सुनी जाल हाण्ण गया,कुरा हो बर्खाको

    गोपि सुनी भोगी सुनी,काक भतिजा साइनो
    खती हुन्ज्या मतिभुल्या,यो पुरानो आइनो

    दुई भतिजा सँङ लैजाइ,जाल सरायाको
    सुनसान भदौको मैना,तिथि हरायाको

    जाल हाण्णामा रातपणिगै,माछी त पणेइन
    भण्ण पस्या रिता हात,फर्किनु भएइन

    एक घणी आराम अरि,फिर घुमायो जाल
    तैजाल फस्याकी माछी,जाल्या लैगै ताल

     

    धो धान्नी परानी बाच्यो,माछो पण्यो कसो
    कज्यै एक्कै कज्यौ बर्ती,अनकसो अनकसो

    तै तानी किनार ल्याउनज्या,मान्सै अनारको
    यिसो भ्यो कसित भण्णु,काली किनारको

    घणिघणी रुप बदलन्या,जाल बेणियाको
    झुपझुप रात पणिगै,बादल घेरियाको

    सुनी दाइको माछा खान्या,आसो गयो टुटि
    मनमनै भणन पस्या,यो क्या चानी फुटी

    कोइघोचो पछाणी हाली,कोइ तानी अघाणी
    तै माछो पुगायो घर,घङाणी घङाणी

    थगेर हैरान भया,माछो दियो बिसाइ
    माछाका नाटक धेकी,गाउल्या सबै रिसाइ

    कोइ भण्या काटेर खानाउ,कोइ लैनाउ दरबार
    नङर नर पातल चणी,कुरणी हजार

    ठुल ठुलि बहस भैछ ,अनेक प्रकारकि
    आखिरी फामपणी सबलाइ,नागी सरकारकी

    निको नौलो समाचार,अनौठो लहन
    अजैमेरु दिनु पड्या,उइबेला चलन

    नागिमल्ल राजा बसन्या,कोट अजैमेरु
    जाल्या दाइ अलमल पणि,कैका मुखहेरु

    रातो रात लैजानु पण्यो,अजैमेरु कोट
    बटि गया सबै जना,कसिहाल्यो बुट

    लागिग्या लैजान भणी,जाखका उकाला
    सबै जना भण्ण लाग्या,झट्पट पुकाला

    जान्याबेला एक शक्ति ग्यो,माछाका हणहै
    क्यालेब फट्टाक हाल्यो,तेसरा गणाहै

    पुगिग्या बैलपाट तिनु,दुई बजेइ रात लाँ
    एक वीर तहाइलै भाज्यो,पारिका पातल

    रुपाल गाउँ सकि पुग्या,गाउका मथी बुङा
    माछाका त धेकिन पस्या,मुख दाणी जुङा

    अजैमेरु पुग्ला शुचि,हिट्या रातो रात
    बुङाका पुरब पट्टि,होइगै परभात

    भुकभुक उज्यालो भयो,मेघ पनि गर्जियो
    माछाले जाल तोणिदियो,पानीलै बर्सियो

    एकैका सैकणौ माछा,मान्सै अनारका
    कोइ उल्टा मुखका जसा,बिकराल प्रकारका

    कोइ हस्याँ कोइरुन्या तीन,कोइ भण्याँ खाइ दिनाउ
    दंङदङ भणभण अरि,धर्ती उचाइ दिनाउ

    जलेवा सुनीदाइ सबै,पण्या आपतमा
    हातजोणी भुतकी बिन्ती,अर्‍यो हतपतमा

    गल्ती भै हामरा हात,काम बिगण्यो सारा
    माफीअर जो भयालै,तम सर्कैका तारा

    कोहो तमि काहाइ आया,यिसा भया कस्या
    यितनी दगणी संङै,जाल कस्या फस्या

    सुनिकी कुरणी सुणि,भुत हासन लाग्या
    मणान सुचना दिन्या,स्याल बासन लाग्या

    तसैबेला बाइर आइन,भुतका चौलाहै
    पहेला बस्त्रकी नारी,तनराइ गोलहै

    भण्ण पसिन जलेवा थै,घुमी वरिपरि
    लौ सुण जलेवा दादा,मेरि बात खरी

    म त हु जोग्यानी माता,योग मायाकि चेली
    भुत मेरा पुत्रभ्या सबै,मै शीत खाइ खेलि

    मत हु सात्तिक खानेइ,पुत्र तामसी हुन
    आहारा मिलिग्यो भणी,यिन ऐल खुसिछन

    तालबसी लुक्याका थ्या,हाम त माछा भेस
    जाल फसी पुग्या सबै,हाम तमरा देश

    मसानमा खुसी हुन्या,हाम त हु सदान
    मनसुत्या पणिग्या फेला,खान्या छ बरदान

    चाइन्या हुन दोखुट्या आब,एकलाइ एक कट्की
    जम्माइ गणि हाम त हुनाउ,तीन सय चौसट्ठी

    तीन सय चौसट्ठी पाया,हाम खुसी हुन्या हु
    त्यो आहारा पायो भण्या,फर्केर जन्या हु

    त्यो कुरा पुगेइन भण्या,तम सबै खान्या हु
    तम खाएर धो नभया,गाउँ भित्र जान्या हु

    जो हात जै बेला पण्यो,उसै कप्काउन्या हु
    नर सकि चौखुट्या पाया,उसै चपाउन्या हु

    कित हाम पुजा खाउला,तेसरा बर्षकि
    जात खाउला पोखलो खाउला,दियाले हर्सकी

    नाली खाउलो डोरि खाउलो,बलि खाउलो साथै
    नेजा खाउलो धजा खाउलो,ध्यान राख्याले बातै

    इतिभणी जोग्यानी माता,घुम्दी वरपर
    फिरबिन्ती सुनिले लायो,आँखा रसाउबर

    ठिक भण्या जोग्यानी माता,कुरणी पुजाकी
    जात पुजा कसेरी दिउलो,त्यो तमले सुच्याकी

    नाली डोरि उठाइ दिउलो,रुपाल गर्खाकी
    न दिन्या थै मके भणलों,कुरणी अर्खाकी

    जो जति नियम हुन,और नाना थरी
    एकएक अरि भणिदिय,कानकी धो अरि

    कै दिन कसेरी लाउनु,पुजा हो तमरी
    के चाइन्या काँ बटि ल्याउनु,यो बात हामरी

    बात सुणि जोग्यानी बोलि,सुण जलेवा दादी
    तेरा हातकी पुजा खाउलो,मसानकी माटी

    कर्नैकी पञ्चनी खाउलो,रुपालकी नाली
    जालछिणा बैलपाट सम्म,जो माटिका माली

    एकका नौरता खाउलो,तुइले खटायाको
    घरघर मागलो डोरि,तुइले पठायाको

    जौ नाली चामल दानी,दाम मिसाइ दिएइ
    एक पल्ट्या आटाका रोटा,घट्ट पिसाइ दिएइ

    तिनसय चौसट्ठी चाइना,मालुका पातला
    मुख्या रे पधान राखी,सल्लाह साथला

    घरघरकी नेजा खाउलो,भस्सो रुपालिको
    एकसाल छाणेर दिएइ,तेसरा पालिको

    म पुजा भदौमा खाउलो,बलिया बारको
    ध्यान दिन्ना रुपाली सबै,कामाका सारको

    छन्चर मंगल खाउलो,म पुजा बारले
    रात देला बन्द अरेइ,घरका हारले

    ढाल खाउलो तलवात खाउलो,दाइन गुधुर्काउलो
    हातमा खुकुरी नाङी,एक भाक्या गित गाउलो

    निङला बाद्द्याकी नेजा,चौला रिटाउनु हो
    दङ्दङ भणभण अरि,रहण मेटाउनु हो

    खिणखिण्या खाकर बजाइ,सिट्टी सुइकाउनु हो
    किरमणी फुलको हाङ्गो,चौला रुइकाउनु हो

    ठुलठुली उफ्फाण मारी,दिन भरी खेल्लु हो
    बाइर रे बितर अरि,यै चौण पेल्लु हो

    रुपाली साबधान अरेइ,चौमास बर्खामा
    जतिछन गौराका खला,रुपाल गर्खामा

    जेठो चौलो होलो मेरो,कोटेउणाका खला
    बिरुणा पञ्चमी पण्या,कर्नै देउ दिन देला

    जो वीर भाजेर गैथ्या ,म ल्याउन्या बगत
    लाटादेउ गौराका खला,खली लाएइ तबत

    जा मेरा सपूत छुट्या,वाँइ पुजा लाग्दु हो
    कैलपाल बिणामा बसाइ,पञ्चनी राख्दु हो

    तन मेरा छुट्याका वीर,धजा दि दाब्दु हो
    पञ्चनी सकिया पछा,भैरब बाद्दु हो

    सप्तमी आयाकी लोलि,सेलायाका भोलि
    छन्चर मंगल हेरि,मेरि जात होलि

    बेहानै उठेर लेस्सेइ,मसानको माटी
    उइपछा पातल गएइ,एक कुकुणो काटी

    बारगाँउ ठकुराठी जोरा,लाटादेउका खला
    समैजी कैलपाल राखी,चौलो हाणेइ बलाँ

    रुनिपटाको एकै चौलो,रन्चुला दोसरो
    एकैहोली साकभाक,मिलाएइ तेसरो

    यिसेरी पञ्चनी होलि,मल्ली रुपालमा
    जोगेउणा नौनडी खेली,कोटेउणा खलामा

    बिस्तडी रुपाली गाण,लाटाकी पंञ्चनी
    सबै चौला एकमिल्या,कर्नैकी रन्झनी

    खेल सगुन दिहालेइ साइब,चौलो हाण्णा अघि
    दार बन्द दर्कुण्टा बुजो,चौलो हाण्या पछि

    यै चैण खुणाएइ पैल्ली,चौलो कोटेउणाको
    तल्तिरको ठूलो चौलो,ढिलो बट्टिनाको

    तल्लो मल्लो दुएइ चौला,पुगन्ना या जब
    कर्नै देउ पर्छन जालो,नेजा दाइन तब

    चौला पर्छी रिटिघुमी,खुसिले माणलो
    समैजी नौरत्याका काना,बयलि चणलो

    दुएइ चौला एकै साथ,मंडल घुसन्ना
    बिसा रे पच्चिसा मुल्या,जोरले धुसन्ना

    मंडलका बिच बसि,हाम पथ्थर होइरौला
    घुमाएइ चौखुट्या बलि,खुसी होइ बैरौला

    चौखुट्या पाचफेर घुमाइ,मै भजी पर्छाएइ
    जो मेरो नाइखेल भस्सो,किर्मणो बर्साएइ

    पर्छिहाल्या बलि दिएइ,हाम खुन खाइदिउला
    एक खोट्टो एकलाइ दिएइ,त्योलै पचाइ लिउला

    तै पछा दोखुट्या देलै,हाम खुसी होइजाउला
    दिनभरी खेलाएइ भस्सो,गाउँ छणी आइजाउला

    इसि जात बानाइ सक्या ,तेरि बिन्ती सुणिदिउला
    दोखुट्याकी डर जनमाणै,कुकणाले माणिदिउला

    इति भणी जिग्यानी माता,पछाणी गैगैन
    सबै भुत बोलाइबर ,पथ्थर होइगैन

    खुसी भ्या जलेवाँ सुनी,फर्की गया घर
    भुतकी खबर अर्‍यो,गाउका वरपर

    खबर सुणेर गाउमा,होइगै खल्ली बली
    माणिहाल्यो सबैले जात,तबै रिति चली

    जसजसो सुनीथै भण्यो,जोग्यानी माताले
    अलै सम्म हुनैलाछ,उइरिती भातिले

    तिनसय चौसट्ठी भुत,जसा तसाइ छन
    मंण्डल पथ्थर भेस,बस्या बसेइ छन

    ऐल सम्म हुन्नाइरैछ ,यो अनौठी जात
    भदौमा तेसर बर्स,जोग्यानिका गात

    उसोइ त रुपाल रंङी,वाँइ अनौठी जात
    वाँइ खाउला सोट्टाकी दाल,खुमल्याको भात

    जेठी नेपाला कान्छी रुपाल,यो पुरानो आइन
    जातमेला दुनियाँ हुन्ना,यिसि हुनेइ काइन

     




    प्रतिक्रिया दिनुहोस